دوران بارداری برای خیلی از مادران، دورهای پر از لحظههای خاص، تغییرات جسمی و تجربههای احساسی تازه است. اما درست بعد از زایمان، بعضی از این تغییرات به شکل چالشهای جدیدی خود را نشان میدهند. یکی از رایجترین آنها ریزش مو بعد زایمان است. اگر شما هم احساس میکنید موهایتان نازکتر یا کمپشتتر شدهاند، نگران نباشید؛ این اتفاق برای بیشتر مادران رخ میدهد و در اغلب موارد کاملا موقتی و قابل درمان است.
در این دوران، تغییرات هورمونی، کمبود ویتامینها، استرس و خستگی نقش مهمی در ریزش مو دارند، اما با تغذیه مناسب، استراحت کافی و استفاده اصولی از مکملها، موها دوباره به حالت طبیعی خود برمیگردند.
در این مقاله علاوه بر اینکه پاسخی مطمئن به چرایی این اتفاق میدهیم، چند اقدام ساده برای مراقبت از بدن در این دوران به شما معرفی میکنیم تا بتوانید شادابی و سلامت موهایتان را برگردانید.
ریزش مو بعد از زایمان چرا اتفاق میافتد؟
برای پاسخ به این سوال خوب است اول از همه بدانیم که مو چگونه رشد میکند؟
چرخه رشد مو
مو از منافذ خیلی کوچکی در پوست سر به اسم فولیکول رشد میکند. مو به طور مداوم در حال رشد و ریزش است. ریزش مو تا ۱۰۰ تار در روز جزو همین چرخه است. این چرخه رشد دارای سه فاز است که در طول زندگی مدام تکرار میشود:
- فاز آناژن (Anagen phase): فاز فعال رشد مو است و میتواند بین دو تا شش سال طول بکشد. بیشتر موهای شما (۸۵ تا ۹۰ درصد) در هر زمان مشخصی در این فاز قرار دارند.
- فاز کاتاژن (Catagen phase): فازی کوتاه است که در آن فولیکولهای مو کوچک میشوند.
- فاز تلوژن (Telogen phase): فاز استراحت است که حدود سه ماه طول میکشد. بعد از آن، فولیکول مو را رها میکند و مو میریزد.
نام دیگر ریزش موی پس از زایمان تلوژن افلوویوم (Telogen effluvium) است. موها در این زمان در فاز تلوژن قرار دارند و بعد از آن یکباره به صورت دستهای میریزند.
ریزش مو بعد از زایمان
احتمالا شما هم در دوران بارداری، متوجه شدهاید که موهایتان ضخیمتر و براقتر شدهاند. این اتفاق در درجه اول بهخاطر افزایش سطح هورمونهای استروژن رخ میدهد که باعث میشود موها مدت زمان بیشتری در فاز رشد فعال بمانند و بلندتر و ضخیمتر شوند.
اما بعد زایمان، هورمونها ناگهان به سطح عادی خود برمیگردند. این اتفاق باعث میشود که بسیاری از موهایی که در چرخه رشد بودند، یکباره وارد فاز ریزش یا همان تلوژن شوند. این وضعیت باعث میشود موهایتان نسبت به قبل از بارداری کمپشتتر شوند یا هنگام شستن، برس کشیدن یا حتی عبور دادن انگشتان از میان موها، بیشتر از حد معمول بریزد.
ریزش مو بعد از زایمان چقدر طول میکشد؟
همانطور که گفتیم، دوره ریزش مو بعد از زایمان موقتی است. این دوره معمولا سه ماه بعد زایمان شروع میشود و میتواند شش ماه تا یک سال طول بکشد. درواقع تا یکسال بعد از زایمان موهای شما باید به حالت سابق خود برگشته باشد. در غیر این صورت باید به پزشک مراجعه کنید.
چگونه ریزش موی بعد از زایمان را متوقف کنیم؟
از آنجایی که ریزش مو بعد زایمان نتیجه طبیعی تغییرات هورمونی است، چیزی نیست که بتوانید فورا آن را متوقف کنید. با این حال، با انجام چند اقدام ساده میتوانید آن را به حداقل برسانید.
در اینجا چند قدم ساده برای مدیریت ریزش موی بعد از زایمان آورده شده است:
۱. رژیم غذایی سالم
همه ما میدانیم که حفظ یک رژیم غذایی سالم یک عامل مهم برای سلامت و رفاه بهینه است. به ویژه برای زنان بعد زایمان، رژیم غذایی باید شامل ویتامینها و مواد مغذی باشد که عمدتاً در سبزیجات، غلات کامل و میوههای تازه پیدا میشوند. همچنین نوشیدن آب فراوان در طول روز ضروری است.
۲. قرصها و مکملهای غذایی
اگر نگران ریزش موی بعد از زایمان هستید، با پزشک خود در مورد مصرف مکملهای ویتامین یا مواد معدنی صحبت کنید تا به توقف ریزش مو و تحریک رشد مجدد آن کمک کنید.
- کمپلکس ویتامین B
- بیوتین (B7)
- آهن
- ویتامین C
- ویتامین E
- روی (زینک)
- مکملهای گیاهی
این مکملها کمک زیادی به جلوگیری از ریزش مو بعد از زایمان میکنند اما لازم است قبل از مصرف هر گونه مکمل با پزشک خود مشورت کنید.
۳. کاهش استرس
تکنیکهای آرامشبخش مختلف مانند ذهنآگاهی (Mindfulness)، مدیتیشن یا تمرینات تنفسی را انجام دهید. زمانی را برای ورزش منظم ملایم یا متوسط اختصاص دهید، که آن هم میتواند به کاهش استرس کمک کند. اگر احساس میکنید تحت فشار هستید، از دوستان و عزیزانتان برای کمک به مراقبت از نوزاد یا حتی کارهای خانه کمک بخواهید.
۴. مراقبت از مو
در این دوران باید بیشتر از قبل مراقب موهای خود باشید.
- سعی کنید از یک شامپوی مخصوص ریزش مو بعد از زایمان که با بیوتین و سیلیکا تقویت شده است، و یک نرمکنندهی رطوبترسان عمیق استفاده کنید.
موها در حالت خیس شکنندهتر هستند، بنابراین بعد از شستن موها را به آرامی برس بزنید یا صبر کنید تا خشک شوند. - سشوار خود را روی حالت خنک تنظیم کنید و برای جلوگیری از آسیب بیشتر، از اتو مو استفاده نکنید.
- موهای شما همچنین ممکن است از محصولات تخصصی دیگر مراقبت از مو، مانند اسپریهای پوست سر و ماسکهای مو، بهره ببرند.
بعد از زایمان چه قرصهایی بخوریم؟
یکی از موثرترین راهها برای کمک به توقف ریزش مو بعد از زایمان و تحریک مجدد موها، مصرف مکملهای ویتامین و مواد معدنی زیر است (البته با مشورت پزشک!):
- بیوتین (ویتامین B7):
یکی از مهمترین ویتامینها برای تقویت فولیکولهای مو، افزایش ضخامت تار مو و درخشندگی طبیعی آن بیوتین است. این مکمل بهترین قرص برای ریزش مو بعد از زایمان است.
قرص بیوتین پروزیس از آن دسته مکملهایی است که به زنان زیادی برای ریزش مو بعد از زایمان کمک کرده است.
- ویتامین B کمپلکس:
B کمپلکس مجموعهای از ویتامینهای گروه B (مثل B6، B9، B12) است که جریان خون را در پوست سر زیاد میکند و از این طریق اکسیژن بیشتری به ریشه مو میرسانند. همچنین استرس را کاهش میدهند که یکی از عوامل اصلی ریزش مو بعد از زایمان است.
- آهن:
کمبود آهن بعد از زایمان خیلی رایج است و میتواند باعث نازک شدن موها و ریزش آنها شود. مصرف قرص آهن برای ریزش مو بعد از زایمان، باعث میشود ذخایر بدن بازیابی شوند و اکسیژنرسانی به فولیکولهای مو بهتر شود.
- روی (زینک):
روی به ترمیم بافتهای مو کمک میکند. همچنین رشد مو را تحریک کرده و از ضعیف شدن فولیکولها جلوگیری میکند.
- ویتامین C:
ویتامین C جذب آهن را در بدن راحتتر میکند و با خاصیت آنتیاکسیدانی خود از آسیب دیدن سلولهای پوست سر جلوگیری میکند.
- ویتامین E:
این ویتامین باعث بهبود جریان خون در پوست سر شده و رشد مو را تقویت میکند، همچنین به درخشندگی و نرمی موها کمک میکند.
- مکملهای مولتیویتامین مخصوص دوران شیردهی:
مکملهای پریناتال یا مخصوص مادران شیرده (Prenatal/Postnatal) حاوی ترکیب متعادلی از ویتامینها و مواد معدنی هستند که علاوه بر حفظ سلامت مادر، به رشد بهتر موها کمک میکنند.
- مکملهای گیاهی:
مکملهایی که حاوی عصاره گزنه، سائوپالمتو یا جینسینگ هستند میتوانند به تعادل هورمونی و کاهش ریزش مو کمک کنند، اما حتماً باید زیر نظر پزشک مصرف شوند.
مکمل ساوپالمتو پروزیس یکی از بهترین قرصهایی است که برای ریزش مو بعد از زایمان میتوانید مصرف کنید.
این مکملها کمک میکنند بدن تعادل دوران بارداریاش را دوباره به دست بیاورد. اما فراموش نکنید که مصرف خودسرانه آنها میتواند خطرناک باشد. برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید و مطمئن شوید که مکملها با هم تداخل ندارند، حتماً قبل از مصرف هر نوع قرص برای ریزش مو بعد از زایمان با پزشک مشورت کنید.
نکات مهم مصرف قرص برای ریزش مو بعد از زایمان
مصرف هر مکملی باید با رعایت نکات مصرف آن محصول و صد البته زیر نظر پزشک باشد! به خصوص در دوران بعد از زایمان و شیردهی که وضعیت بدن بسیار مهم و تاثیرگذار است. رعایت نکات زیر برای مصرف ایمن ضروری است.
- مشورت با پزشک. دوران بعد از زایمان دوران خیلی مهمی است. مهم است که هیچ مکملی را بدون نظر پزشک در این دوران مصرف نکنید تا نه سلامت خودتان به خطر بیافتد و نه سلامت نوزادتان.
- بررسی حساسیت و آلرژی. حتی اگر پزشکتان فراموش کرد درباره حساسیتهای دارویی و غذایی شما بپرسد، خودتان به او اطلاع دهید تا از بروز هر واکنش آلرژیکی جلوگیری کنید.
- رعایت دستورالعمل مصرف. برچسب روی همه مکملها و قرصها برای ریزش بعد از زایمان، دارای اطلاعات ضروری مثل دور و زمان مصرف، تداخلات دارویی یا موارد منع مصرف است. هرچند در دوران بعد از زایمان بهتر است پزشک دوز و زمان مصرف را به شما بدهد.
- نوشیدن آب زیاد. نوشیدن آب زیاد باعث میشود قرصی که مصرف میکنید راحتتر هضم شود و در گلویتان گیر نکند.
- صبوری کردن. ریزش مو میتواند یک نشانه ناراحت کننده بعد از زایمان باشد، اما همانطور که گفتیم جای نگرانی نیست چرا که این ریزش مو موقتی است و حداکثر تا یک سال بعد، موهای شما به حالت قبل خود برمیگردند. این نیز بگذرد!
آیا ریزش مو بعد از زایمان روی نوزاد تاثیر میگذارد؟
ریزش موی پس از زایمان یک بخش طبیعی از بارداری و زایمان است و تاثیری بر نوزاد نخواهد داشت.
اما موهایی که میریزند، ممکن است دور انگشتان دست، پا یا سایر اندامهای نوزاد شما بپیچند. این اتفاق نادر به نام «سندرم تورنیکه مو» (Hair Tourniquet) معروف است و میتواند باعث درد شده و جریان خون را قطع کند. اگر متوجه چنین چیزی شدید، نگران نشوید! با احتیاط مو را باز کنید و آن را ببُرید یا با پزشک نوزاد خود تماس بگیرید.
جمع بندی: آیا قرص برای ریزش مو بعد از زایمان واقعا موثر است؟
همانطور که گفتیم ریزش مو بعد از زایمان موضوعی طبیعی و موقتی است که معمولاً با بازگشت تعادل هورمونی و تغذیه مناسب برطرف میشود. مصرف مکملهایی مانند بیوتین، آهن، زینک و ویتامین D میتوانند در این روند نقش موثری داشته باشند و به رشد مجدد موها کمک کنند.
با این حال، استفاده از هر نوع قرص باید با نظر پزشک انجام شود، بهویژه در دوران شیردهی که ایمنی نوزاد هم اهمیت دارد. اگر این مکملها بهدرستی و با آگاهی مصرف شوند، میتوانند یکی از راههای موثر برای برگرداندن سلامت و زیبایی موها بعد از زایمان باشند.
منابع
flo.health
clevelandclinic.org
bmhsc.org
